(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

సభాపర్వ - అధ్యాయ 039

॥ శ్రీః ॥
2.39. అధ్యాయః 039
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Topics
అభిషేచనదినే బ్రాహ్మణాదీనామంతర్వేదిప్రవేశః॥ 1॥ భూభారక్షపణే నారదచింతనం॥ 2॥ పూర్వం సంక్షిప్యోక్తాయాః కృష్ణాగమనకథాయాః కించిద్విస్తరేణ కథనం॥ 3॥ సహదేవేన శ్రీకృష్ణస్యాగ్రపూజాకరణం॥ 4॥ శిశుపాలేన శ్రీకృష్ణస్యాగ్రపూజాఽసహనం॥ 5॥
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ॥

తతోఽభిషేచనీయేఽహ్ని బ్రాహ్మణా రాజభిః సహ।
అంతర్వేదీం ప్రవివిశుః సత్కారార్హా మహర్షయః॥ 2-39-1(12941)
నారదప్రముఖాస్తస్యామంతర్వేద్యాం మహాత్మనః।
సమాసీనాః శుశుభిరే సహరాజర్షిభిస్తదా॥ 2-39-2(12942)
సమేతా బ్రహ్మభవనే దేవా దేవర్షయస్తథా।
కర్మాంతరముపాసంతో జజల్పురమితౌజసః॥ 2-39-3(12943)
ఏవమేతన్న చాప్యేవమేవం చైతన్న చాన్యథా।
ఇత్యూచుర్బహవస్తత్ర వితండాం వై పరస్పరం॥ 2-39-4(12944)
కృశానర్థాంస్తతః కేచిదకృశాంస్తత్ర కుర్వతే।
అకృశాంశ్చ కృశాంశ్చక్రుర్హేతుభిః శాస్త్రనిశ్చయైః॥ 2-39-5(12945)
తత్ర మేధావినః కేచిదర్థమన్యైరుదీరితం।
విచిక్షిపుర్యథా శ్యేనా నభోగతమివామిషం॥ 2-39-6(12946)
కేచిద్ధర్మార్థకుశలాః కేచిత్తత్ర మహావ్రతాః।
రేమిరే కథయంతశ్చ సర్వభాష్యవిదాం వరాః॥ 2-39-7(12947)
సా వేదిర్వేదసంపన్నైర్దేవద్విజమహర్షిభిః।
ఆబభాసే సమాకీర్ణా నక్షత్రైర్ద్యౌరివాయతా॥ 2-39-8(12948)
న తస్యాం సన్నిధౌ శూద్రః కశ్చిదాసీన్న చావ్రతీ।
అంతర్వేద్యాం తదా రాజన్యుధిష్ఠిరనివేశనే॥ 2-39-9(12949)
తాం తు లక్ష్మీవతో లక్ష్మీం తదా యజ్ఞవిధానజాం।
తుతోష నారదః పశ్యంధర్మరాజస్య ధీమతః॥ 2-39-10(12950)
అథ చింతాం సమాపేదే స మునిర్మనుజాధిప।
నారదస్తు తదా పశ్యన్సర్వక్షత్రసమాగమం॥ 2-39-11(12951)
సస్మార చ పురావృత్తాం కథాం తాం పురుషర్షభ।
అంశావతరణే యాఽసౌ బ్రహ్మణో భవనేఽభవత్॥ 2-39-12(12952)
దేవానాం సంగమం తం తు విజ్ఞాయ కురునందన।
నారదః పుండరీకాక్షం సస్మార మనసా హరిం॥ 2-39-13(12953)
సాక్షాత్స విబుధారిఘ్నః క్షత్రే నారాయణో విభుః।
ప్రతిజ్ఞాం పాలయంశ్చేమాం జాతః పరపురంజయః॥ 2-39-14(12954)
సందిదేశ పురా యోఽసౌ విబుధాన్భూతకృత్స్వయం।
అన్యోన్యమభినిఘ్నంతః పునర్లోకానవాప్స్యథ॥ 2-39-15(12955)
ఇతి నారాయణః శంభుర్భగవాన్భూతభావనః।
ఆదిశ్య విబుధాన్సర్వానజాయత యదుక్షయే॥ 2-39-16(12956)
క్షితావంధకవృష్ణీనాం వంశే వంశభృతాం వరః।
పరయా శుశుభే లక్ష్ంయా నక్షత్రాణామివోడురాట్॥ 2-39-17(12957)
యస్య బాహుబలం సేంద్రాః సురాః సర్వ ఉపాసతే।
సోయం మానుషవన్నామ హరిరాస్తేఽరిమర్దనః॥ 2-39-18(12958)
అహో బత మహద్భూతం స్వయంభూర్యదిదం స్వయం।
ఆదాస్యతి పునః క్షత్రమేవం బలసమన్వితం॥ 2-39-19(12959)
ఇత్యేతాం నారదశ్చింతాం చింతయామాస సర్వవిత్।
హరిం నారాయణం జ్ఞాత్వా యజ్ఞైరీజ్యం తమీశ్వరం॥ 2-39-20(12960)
తస్మింధర్మవిదాం శ్రేష్ఠో ధర్మరాజస్య ధీమతః।
మహాధ్వరే మహాబుద్ధిస్తస్థౌ స బహుమానతః॥ 2-39-21(12961)
`తతః సముదితా ముఖ్యైర్గుణైర్గుణవతాం వరాః।
బహవో భావితాత్మానః పృథక్పృథగరిందమాః॥ 2-39-22(12962)
ఆత్మకృత్యమితి జ్ఞాత్వా పాంచాలాస్తత్ర సర్వశః।
సమీయుర్వృష్ణయశ్చైవ తదాఽనీకాగ్రహారిణః॥ 2-39-23(12963)
సదారాః సజనామాత్యా వహంతో రత్నసంచయాన్।
వికృష్టత్వాచ్చ దేశస్య గురుభారతయా చ తే॥ 2-39-24(12964)
యయుః ప్రముదితాః పశ్చాద్భగవంతం సమన్వయుః।
బలశేషం సముదితం పరిగృహ్య సమంతతః॥ 2-39-25(12965)
అజశ్చక్రాయుధః శౌరిరమిత్రగణమర్దనః।
బలాధికారే నిక్షిప్య సంమాన్యానకదుందుభిం॥ 2-39-26(12966)
సంప్రాయాద్యాదవశ్రేష్ఠో జయమానే యుధిష్ఠిరే।
ఉచ్చావచముపాదాయ ధర్మరాజాయ మాధవః॥ 2-39-27(12967)
ధనౌఘం పురతః కృత్వా ఖాండవప్రస్థమాయయౌ।
తత్ర యజ్ఞగతాన్పశ్యంశ్చైద్యవర్గసమాగతాన్॥ 2-39-28(12968)
భూమిపాలగణాన్సర్వాన్సప్రభానివ తోయదాన్।
మేఘకాయాన్నివసతో యూథపానివ యూథపః॥ 2-39-29(12969)
బలినః సింహసంకాశాన్మహీమావృత్య తిష్ఠతః।
తతో జనౌఘసంబాధం రాజసాగరమవ్యయం॥ 2-39-30(12970)
నాదయన్రథఘోషేణ హ్యుపాయాన్మధుసూదనః।
అసూర్యమివ సూర్యేణ నివాతమివ వాయునా॥ 2-39-31(12971)
కృష్ణేన సముపేతేన జహర్షే భారతం పురం।
బ్రాహ్మణక్షత్రియాణాం తు పూజార్థం హ్యర్థధర్మవిత్॥ 2-39-32(12972)
సహదేవో విశేషజ్ఞో మాద్రీపుత్రః కృతోఽభవత్।
భగవంతం తు భూతానాం భాస్వంతమివ తేజసా॥ 2-39-33(12973)
విశంతం యజ్ఞభూమిం తాం సితస్యావరజం ప్రభుం।
తేజోరాశిమృషిం విప్రమదృశ్యం వై విజానతాం॥ 2-39-34(12974)
వయోధికానాం వృద్ధానాం మార్గమాత్మని తిష్ఠతాం।
జగతస్తస్థుషశ్చైవ ప్రభవాప్యయమచ్యుతం॥ 2-39-35(12975)
అనంతమంతం శత్రూణామమిత్రగణమర్దనం।
ప్రభవం సర్వభూతానామాపత్స్వభయమచ్యుతం॥ 2-39-36(12976)
భవిష్యం భావనం భూతం ద్వారవత్యామరిందమం।
స దృష్ట్వా కృష్ణమాయాంతం ప్రతిపూజ్యామితౌజసం॥ 2-39-37(12977)
యథార్హం కేశవే వృత్తిం ప్రత్యపద్యత పాండవః।
జ్యైష్ఠ్యకానిష్ఠ్యసంయోగం సంప్రధార్య గుణాగుణైః॥ 2-39-38(12978)
ఆరిరాధయిషుర్ధర్మః పూజయిత్వా ద్విజోత్తమాన్।
మహదాదిత్యసంకాశమాసనం చ జగత్పతేః।
దదౌ నాసాదితం కైశ్చిత్తస్మిన్నుపవివేశ సః'॥ 2-39-39(12979)
తతో భీష్మోఽబ్రవీద్రాజంధర్మరాజం యుధిష్ఠిరం।
క్రియతామర్హణం రాజ్ఞాం యథార్హమితి భారత॥ 2-39-40(12980)
ఆచార్యమృత్విజం చైవ సంయుజం చ యుధిష్ఠిర।
స్నాతకం చ ప్రియం ప్రాహుః షడర్ఘార్హాన్నృపం తథా॥ 2-39-41(12981)
ఏతానర్ఘ్యానభిగతానాహుః సంవత్సరోషితాన్।
త ఇమే కాలపూగస్య మహతోఽస్మానుపాగతాః॥ 2-39-42(12982)
ఏషామేకైకశో రాజన్నర్ఘ ఆనీయతామితి।
అథ తైషాం వరిష్ఠాయ సమర్థాయోపనీయతాం॥ 2-39-43(12983)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ॥ 2-39-44x(1459)
కస్మై భవాన్మన్యతేఽర్ఘమేకస్మై కురునందన।
ఉపనీయమానం యుక్తం చ తన్మే బ్రూహి పితామహ॥ 2-39-44(12984)
వైశంపాయన ఉవాచ॥ 2-39-45x(1460)
తతో భీష్మః శాంతనవో బుద్ధ్యా నిశ్చిత్య వీర్యవాన్।
వార్ష్ణేయం మన్యతే కృష్ణమర్హణీయతమం భువి॥ 2-39-45(12985)
భీష్ణ ఉవాచ॥ 2-39-46x(1461)
ఏష హ్యేషాం సమస్తానాం తేజోబలపరాక్రమైః।
మధ్యే తపన్నివాభాతి జ్యోతిషామివ భాస్కరః॥ 2-39-46(12986)
అసూర్యమివ సూర్యేణ నిర్వాతమివ వాయునా।
భాసితం హ్లాదితం చైవ కృష్ణేనేదం సదో హి నః॥ 2-39-47(12987)
తస్మై భీష్మాభ్యనుజ్ఞాతః సహదేవః ప్రతాపవాన్।
ఉపజహ్రేఽథ విధివద్వార్ష్ణేయాయార్ఘ్యముత్తమం॥ 2-39-48(12988)
`గామర్ఘ్యం మధుపర్కం చ హ్యానీయోపాహరత్తదా।
ఏతస్మిన్నంతరే రాజన్నిదమాసీత్తదాఽద్భుతం॥ 2-39-49(12989)
తాం దృష్ట్వా క్షత్రియాః సర్వే పూజాం కృష్ణస్య భూయసీం।
సంప్రేక్ష్యాన్యోన్యమాసీనా హృదయైస్తామధారయన్'॥ 2-39-50(12990)
ప్రతిజగ్రాహ తాం కృష్ణః శాస్త్రదృష్టేన కర్మణా।
శిశుపాలస్తు తాం పూజాం వాసుదేవే న చక్షమే॥ 2-39-51(12991)
ఉపాలభ్య స భీష్మం చ ధర్మరాజం చ సంసది।
అవాక్షిపద్వాసుదేవం చేదిరాజో మహాబలః॥ 2-39-52(12992)
`తేషామాకారభావజ్ఞః సహదేవో న చక్షమే।
మానినాం బలినాం రాజ్ఞాం పురుః సందర్శితే పదే॥ 2-39-53(12993)
పుష్పవృష్టిర్మహత్యాసీత్సహదేవస్య మూర్ధని।
జన్మప్రభృతి వృష్ణీనా సునీథః శత్రురబ్రవీత్॥ 2-39-54(12994)
ప్రష్టా వియోనిజో రాజా ప్రతివక్తా నదీసుతః।
ప్రతిగ్రహీతా గోపాలః ప్రదాతా చ వియోనిజః॥ 2-39-55(12995)
సదస్యా మూకవత్సర్వే ఆసతేఽత్ర కిముచ్యతే।
ఇత్యుక్త్వా స విహస్యాశు పాండుం పునరబ్రవీత్॥ 2-39-56(12996)
అతిపశ్యసి వా సర్వాన్న వా పశ్యసి పాండవ।
తిష్ఠత్స్వన్యేషు పూజ్యేషు గోపమర్చితవానసి॥ 2-39-57(12997)
ఏతే చైవోభయే తాత కార్యస్య తు వినాశకే।
అతిదృష్టిరదృష్టిర్వా తయోః కిం త్వం సమాస్థితః'॥ ॥ 2-39-58(12998)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సభాపర్వణి దిగ్విజయపర్వణి ఏకోనచత్వారింశోఽధ్యాయః॥39॥

Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Footnotes
2-39-41 సంయుజం సంబంధినం శ్వశురాదిం। ప్రియం మిత్రం॥

2-39-52 అవాక్షిపద్దూషితవాన్॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.